Αρμάνοι – Βλάχοι. Ρούμελης, Μοριά, Κρήτης, Νησιών

«Εν τω μεταξύ δε τούτω, παρ’ ελπίδ’ ακολουθεί,
διά μίαν επαρχίαν, πόλεμος να κηρυχθή.
Ένας Μοισιοδακίας, βασιλεύς γειτονικός,
(ταύτην και Κουτζοβλαχίαν λέγουν καταχρηστικώς).
Έχοντας φιλονεικίαν και διχόνοιαν πολλή
μετά του των Αθηναίων βασιλέως Ηρακλή,
Στράτευμα είχε συνάξη, αιφνιδίως ικανόν,
και υπό τα τείχη άμα έφθασε των Αθηνών.
Βλαδιστράτης εκαλείτο, εις το άκρον ισχυρός,
όθεν άρχισε την πόλιν να στεναχωρή σκληρώς.»
(Δ. Φωτεινού, Νέος Ερωτόκριτος,
1818, τόμος ΙΙ, σ. 199)
Η εν πολλοίς άγνωστη λατινοφωνία (η νυν λεγόμενη βλαχογλωσσία) στις νότιες ελληνικές χώρες Ρούμελη και Μοριά, στα νησιά του Αρχιπελάγους (Αιγαίου πελάγους), καθώς και στις μεγαλονήσους Κρήτη και Κύπρο. Ιστορικά και γλωσσικά τεκμήρια…
Και το επικό άσμα του Κρητικού ήρωα Γιάννη Βλάχου ή Δασκαλογιάννη ή Δασκαλάκη…